Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ή μετάδοση γνώσεων;


Γιάννης Μιχαηλίδης


Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στο σχολείο

Τι είναι κριτική σκέψη; Και το κυριότερο: πώς την καλλιεργούμε στο σχολείο; Αυτά τα ερωτήματα με απασχολούν συχνά πυκνά από τότε που πάτησα το πόδι μου στην τάξη. Όπως έχω γράψει και σε άλλη ανάρτηση, είναι επικίνδυνο μονοπάτι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, μιας και μπορεί να υπάρξουν πολλές αντιδράσεις· αλλά αξίζει να διδάσκεις, αγνοώντας την;

Επομένως, πώς θα το καταφέρουμε; Προφανώς, πρέπει να τροποποιήσουμε τη διδασκαλία μας. Ειδικότερα, αντί να δίνουμε συνέχεια έμϕαση στην εκμάθηση εννοιών και δεξιοτήτων, οϕείλουμε να δώσουμε βάρος στην ανάπτυξη απόψεων. Αντί, δηλαδή, να μάθουν οι μαθητές πώς είναι η ζωή στην πόλη και πώς στο χωριό, γιατί να μην επιλέξουν πού θα ήθελαν να ζήσουν, στην πόλη ή στο χωριό; Αντί να μάθουν όλα τα γεγονότα του '21, γιατί να μην επιλέξουν ποιο γεγονός θεωρούν σημαντικότερο; Αντί να μάθουν άϕθονες πληροϕορίες για την Αθήνα και την Σπάρτη, γιατί να μην επιλέξουν σε ποια πόλη θα ήθελαν να ζήσουν; Αντί να μάθουν όλους τους δυνατούς τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας, γιατί να μην προτείνουν τι θα άλλαζαν στο σπίτι τους;

Αν αλλάξουμε το ερώτημα στο οποίο στηρίζεται η διδασκαλία μας, αν το μετατρέψουμε σε ερώτημα που δεν έχει μια μόνο απάντηση, τότε θα δημιουργηθεί και η ανάγκη να μάθει ο μαθητής να σκέϕτεται· να μάθει ότι πρέπει να έχει τεκμηριωμένες απόψεις· να καλλιεργηθεί ο επιχειρηματολογικός λόγος, που στο Δημοτικό φυτοζωεί· να μάθει να συζητά και να σέβεται τις διαϕορετικές απόψεις, αφού θα έχει άϕθονο χρόνο στα σχολικά του χρόνια για να το κάνει.

Φυσικά, όλη αυτή η εργασία θα πετύχει αν συγκρατηθείς, αγαπητέ συνάδελϕε, και δεν επιχειρήσεις να υποδείξεις τη σωστή απάντηση. Αν αποδεχτείς ότι δεν υπάρχουν σωστές απαντήσεις, παρά μόνο τεκμηριωμένες απόψεις. Όσο δε πιο αντίθετες οι απόψεις τόσο το καλύτερο· ένας αυθεντικός διάλογος θα γεννηθεί. Κι εσύ θα κάτσεις παραπέρα και θα τον απολαύσεις...

Δεν υπάρχουν σχόλια: