Εκπαιδευτική πολιτική και καινοτομίες στο σχολείο



Ανθόπουλος Κώστας
Το ζήτημα της εισαγωγής καινοτομιών στο σχολείο έχει απασχολήσει εδώ και αρκετές δεκαετίες ειδικούς επιστήμονες, εκπαιδευτικές οργανώσεις, κυβερνήσεις, εκπαιδευτικούς και μαθητές. Διαχρονικά όμως η συζήτηση για το θέμα αυτό συνδέεται με τον προβληματισμό για την προώθηση εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, την αποτελεσματικότητα του σχολείου και την παρεχόμενη ποιότητα εκπαιδευτικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου “ο όρος καινοτομία σημαίνει το νεωτερισμό, το άνοιγμα νέων δρόμων, την εισαγωγή καινούργιων μεθόδων, νεοφανείς τρόπους δράσης, τις δραστηριότητες που εμφανίζονται ως πρωτότυπες, που ξαφνιάζουν, διεγείρουν προβληματισμούς και συζητήσεις”.
Στην πραγματικότητα οι εκπαιδευτικές καινοτομίες συνιστούν δοκιμές παιδαγωγικών χειρισμών, πειραματισμούς εφαρμογής εναλλακτικών πρακτικών, εγχειρήματα καλλιέργειας περιβαλλοντικών ή άλλων ευαισθησιών και στάσεων. Τέτοιου είδους καινοτομικές παρεμβάσεις στο εκπαιδευτικό μας σύστημα θεωρούνται αυτές που επιχειρήθηκε να εισαχθούν είτε άνωθεν, όπως το ολοήμερο σχολείο, η ενισχυτική διδασκαλία, η ευέλικτη ζώνη, η περιγραφική αξιολόγηση, είτε εκ των έσω από τους εκπαιδευτικούς στο σχολείο και τους διευθυντές (καινοτόμα προγράμματα, εκπαιδευτικές ανταλλαγές κ.λπ.).
Οι προσπάθειες αυτές βρέθηκαν αντιμέτωπες και δοκιμάστηκαν από σειρά ανασταλτικών παραγόντων, που προκάλεσαν αντιστάσεις, αμφισβητήσεις, αντιπαραθέσεις, διαμάχες και εμπόδισαν σημαντικά την εφαρμογή των καινοτομιών στο σχολείο.
Οι παράγοντες αυτοί είναι:
– Η ασάφεια των στόχων και η αποσπασματικότητα του σχεδιασμού.
– Η αποσύνδεση από τις ανάγκες των μαθητών και εκπαιδευτικών.
– Η ανύπαρκτη ή μικρή συμβολή των εκπαιδευτικών στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή της καινοτομίας.
– Η ελλιπής επιμόρφωση, η χαλαρή υποστήριξη και καθοδήγηση εκ μέρους της διεύθυνσης.
– Η έλλειψη εξοικείωσης με καινοτόμες διδακτικές προσεγγίσεις (π.χ. ομαδοσυνεργατική, μέθοδος project).
– Οι ελλείψεις υλικοτεχνικών υποδομών των σχολείων.
– Η προσκόλληση των εκπαιδευτικών στο περιεχόμενο των ΑΠΣ και στην κάλυψη της διδακτέας ύλης και η μη μετακίνησή τους από την “πεπατημένη” λόγω φόβου προς το άγνωστο.
– Οι αντιστάσεις των εκπαιδευτικών στην επένδυση χρόνου και κόπου.
Για να πετύχει μία εκπαιδευτική καινοτομία, είναι απαραίτητη η συμβολή της διεύθυνσης του σχολείου. Συγκεκριμένα ο διευθυντής του σχολείου πρέπει να εκφράζει ένα όραμα, μία αποστολή, η οποία προσδιορίζεται ως μία ενέργεια που έχει σκοπό να φέρει θετικές αλλαγές στη ζωή όλων των μελών της σχολικής μονάδας και να δημιουργεί συνθήκες που να επιτρέπουν την επίτευξη των καινοτομιών, να δημιουργεί γνώση και να εμπνέει εμπιστοσύνη και αμοιβαία εκτίμηση. Ταυτόχρονα η διεύρυνση των καινοτομιών που επινοούν και εφαρμόζουν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί είναι απαραίτητο να συνοδεύονται από πολιτικές παρεμβάσεις εκπαιδευτικού περιεχομένου με προσανατολισμό την αποκέντρωση του εκπαιδευτικού συστήματος, την προώθηση της συμμετοχής των εμπλεκομένων φορέων και των δρώντων υποκειμένων στις εκπαιδευτικές διαδικασίες και τη σχετική αυτονομία των εκπαιδευτικών. Συμπερασματικά αξίζει στις σημερινές συνθήκες βαθιάς κοινωνικής και οικονομικής κρίσης το άλλο σχολείο, το δημοκρατικό σχολείο, να εμπλουτίζεται από προσπάθειες οι οποίες ενισχύουν το χαρακτήρα του και τις προοπτικές του.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» τη Δευτέρα 10 Απριλίου 2017
 makthes.gr 

Δεν υπάρχουν σχόλια: